Operacja Wileńska

Dodane: 2025-04-20

W dniach 16 - 25 kwietnia 1919 Wojsko Polskie przeprowadziło pod ogólnym dowództwem marszałka Piłsudskiego Operację Wileńską, której celem było opanowanie Wilna, Lidy i Baranowicz. 
Główną rolę w zdobyciu 19 kwietnia Wilna odegrała Grupa Kawalerii ppłk. Beliny Prażmowskiego, w składzie 3 szwadronów 1 Pułku Szwoleżerów, 3 szwadronów 11 Pułku Ułanów i 2 szwadronów 4 Pułku Ułanów. Grupa Kawalerii rozpoczęła atak o świcie 19 kwietnia z rejonu Pawłów - Turgiele, oddalonego od Wilna o około 30 km. Pierwsze uderzenie skierowano na Dworzec Kolejowy, o który ciężkie walki toczyły szwadrony 4 Pułku Ułanów. Po zdobyciu dworca grupa kolejarzy polskich i ułanów 4 pułku pod dowództwem wachm. Lissowskiego zmontowała pociąg, który następnie wyjechał po stacjonującą w miejscowości Bieniakonie piechotę 2 dywizji legionów. Tymczasem ciężkie walki toczyły pozostałe szwadrony, m.in. o Ostrą Bramę, Plac Katedralny czy klasztor Wizytek. Koło południa wróg otrząsnął się z zaskoczenia, umocnił pozycje obronne a nawet próbował kontratakować. Na szczęście koło godz. 20:00 przybył pociągiem z Bieniakoń III batalion 1 p.p. legionów, który z marszu wszedł do walki. 
Nazajutrz, 20 kwietnia, sytuacja w mieście była już opanowana. Nadjechał gen. Śmigły Rydz ze swoją 2 dywizją piechoty a dzień później, 21 kwietnia, marszałek Piłsudski wraz ze sztabem.
Jak pisze por. Stefan Bayer: "Podczas walk o Wilno 2-i i 4-y szwadron zdobyły około 400 jeńców, 2 ckm-y, moc taboru kolejowego, kompletny pociąg sanitarny, kilka pociągów z amunicją i żywnością oraz sztandar. Poniosły jednak straty: 15 ułanów rannych i 15 zabitych koni. Za brawurę w boju o Wilno 2-i i 4-y szwadron otrzymały od Marszałka Józefa Piłsudskiego pochwałę w rozkazie do grupy operacyjnej kawalerii".
Końcowy okres operacji to 23-25 kwietnia.